Ons Westerse dieet is voornamelijk gebaseerd op granen en zuivel, wat duidelijk wordt wanneer je in de supermarkt rondloopt. Maar zijn deze producten eigenlijk wel gezond voor ons?
Nee, als we naar de oorsprong van ons lichaam kijken in de oertijd, bestond ons dieet voornamelijk uit (knol)groenten, fruit, noten, zaden, schaal- en schelpdieren, kleine visjes en gevogelte (en af en toe een wat groter dier als het lukte). Het boerenleven dat daarop volgde, kenmerkte zich door kwaliteitsproducten van pure, zuivere ingrediënten, zonder overvloed aan voeding. De opkomst van de industriële revolutie leidde tot meer bewerkte voeding, ook wel gemaksvoeding genoemd, wat een belangrijke oorzaak is van hedendaagse ziektes en gezondheidsproblemen.
Gluten uit granen
Belangrijk om te weten is dat moderne producten veel meer gluten bevatten dan vroeger. Dit komt door de gewijzigde kweekmethoden van granen, gericht op hogere opbrengsten en snellere processen.
Gluten zijn verantwoordelijk voor de luchtigheid in brood. Hedendaags broodmeel bevat extra gluten, samen met diverse hulpstoffen. Dit maakt veel brood letterlijk genetisch gemodificeerd. Het gebruik van gist in plaats van zuurdesem versnelt de broodproductie aanzienlijk, wat resulteert in meer antinutriënten (stoffen die granen aanmaken ter zelfbescherming) en een hoger glutengehalte. Een overmatige inname van gluten is ongunstig voor ons lichaam.
Zou iedereen altijd (brood) gluten moeten weren?
Ja en nee. Brood uit supermarkten, vaak bewerkt en met toevoegingen, is geen goede keuze. Een desem speltbrood van een goede biologische bakker, bijvoorbeeld slechts 2 keer per week gegeten, is daarentegen een aanzienlijke verbetering voor je gezondheid!
In mijn praktijk zie ik veel mensen die overgevoelig zijn geworden voor gluten, meestal door langdurige en frequente inname. Het vermijden van gluten, gecombineerd met het werken aan darmgezondheid, leidt vaak tot verbetering en het verdwijnen van vage klachten.
Wanneer je gluten (tijdelijk) laat staan, is het verstandig de glutenbevattende producten niet te vervangen door glutenvrije varianten, die vaak duur en ongezond zijn. Geef de voorkeur aan groenten, peulvruchten, quinoa, gierst of boekweit als vervanging voor glutenhoudende granen.
Waar zitten verborgen gluten in?
Glutenhoudende granen worden veel gebruikt in kant-en-klare producten. Vergeet ook niet dat veel tussendoortjes gluten (vooral tarwe) bevatten. Dit is niet bevorderlijk voor je gezondheid. Lees altijd het etiket van producten om te zien wat er is toegevoegd, niet alleen bij producten als Liga of Evergreen, maar ook bij producten zoals chips, chocolade of snoep – eigenlijk bijna alles wat in een fabriek wordt gemaakt.
Vaak realiseren we ons niet hoe vaak we gluten binnenkrijgen. Veel mensen starten de dag met een broodje of een bord Brinta. In de middag wordt vaak weer brood gegeten of crackers of een couscoussalade, om vervolgens ’s avonds een bord spaghetti, lasagne of pizza te eten. Je krijgt zo al snel 3 keer per dag hetzelfde product binnen, alleen in een andere vorm. Dit is uiteindelijk niet waarop ons lichaam is gebouwd.
Welke klachten kunnen gluten geven?
Te veel gluten kunnen diverse klachten veroorzaken, niet alleen buikpijn zoals vaak wordt gedacht, maar ook spanning in spieren, een onrustig gevoel, hoofdpijn en vermoeidheid.
Waar moet ik op letten als ik geen brood eet?
Voor je gezondheid is het een goed idee om gluten houdende producten veel minder te eten of door deze producten twee maanden te laten staan. Zo kun kijken wat dit voor jou doet. Goed om te weten: Vaak is er in supermarkt brood jodium toegevoegd. Dit komt omdat wij dit structureel te weinig binnenkrijgen. Hierdoor heeft de overheid besloten dat er in brood gejodeerd zout gebruikt moet worden, om dit tekort tegen te gaan. Wanneer je brood een tijdje laat staan, zorg er dan voor dat je voldoende jodium binnen krijgt. Dit kun je doen door 2x per week witvis te eten of door een goede Multi vitamine te nemen waar jodium in zit.
De verslavende werking van zuivel en gluten
Wat veel mensen niet weten, is dat zuivel en gluten houdende producten een verslavende werking hebben. Ze triggeren jouw endorfinesysteem. Oftewel van deze producten krijg je kortstondig een geluksgevoel. Dit zorgt ervoor dat het lastiger wordt om deze producten te laten staan. Hier speelt de commerciële sector goed op in, door bijna overal gluten aan toe te voegen. Ook in de producten waar je het niet in verwacht. Naast dat het je endorfinesysteem triggert en je voorziet van een paar dopaminepunten, ervaren mensen die zuivel en gluten een langere tijd laten staan veel meer rust in hun lijf en in het hoofd.
Lees meer over de invloed van zuivelproducten op jouw lichaam